Διγλωσσία(2/3): Μέθοδος OPOL (One Parent, One Language)

Από το 2017 που ζω στην Αγγλία συνεργάζομαι αποκλειστικά με δίγλωσσες & τρίγλωσσες οικογένειες.

Δύο είναι οι λόγοι που απευθύνονται σε μένα:

1ος) "κατηγορούν" τη διγλωσσία για τη γλωσσική καθυστέρηση του παιδιού τους, ενώ τα πραγματικά αίτια βρίσκονται αλλού (δε θα αναφερθώ στα "άλλα αίτια" σε αυτό το άρθρο)

2ος) οικογένειες που αλλάζουν χώρα διαμονής ή πρόκειται μικτές οικογένειες (διαφορετική γλώσσα ο κάθε γονέας) ζητούν συμβουλευτική καθοδήγηση αναρωτώμενες, ποια γλώσσα είναι προτιμότερο να χρησιμοποιούν στο σπίτι και στην επικοινωνία με το παιδί τους.

Ωστόσο, ένιωσα την ανάγκη να γράψω το συγκεκριμένο άρθρο, όταν ένας μπαμπάς ελληνόφωνης οικογένειας, μου είπε "στο επόμενο παιδί θα κάνουμε πιο σωστά βήματα, στο πρώτο δεν ξέραμε, φοβηθήκαμε ότι δε θα κατακτήσει τα αγγλικά, αν του μιλούσαμε ελληνικά στο σπίτι....

Από την επαγγελματική μου εμπειρία και την επιστημονική μου κατάρτιση, μπορώ να δηλώσω με βεβαιότητα ότι ο βαθμός κατάκτησης της δεύτερης γλώσσας εξαρτάται από τον χρόνο που περνά το παιδί με τον συγκεκριμένο φροντιστή. Παρατηρείται μειωμένος βαθμός κατάκτησης της 2ης γλώσσας, όταν ο γονέας λείπει συχνά από το σπίτι ή δε διαμένει κάτω από την ίδια στέγη με το παιδί. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η κατάκτηση είναι πιο δύσκολη.

Μία από τις μεθόδους αναλύεται παρακάτω.

Τι είναι η μέθοδος OPOL;

Η φιλοσοφία της μεθόδου είναι απλή: Κάθε γονέας μιλάει στο παιδί αποκλειστικά και μόνο στη δική του γλώσσα.

Για παράδειγμα, σε ένα σπίτι στην Αγγλία όπου ο μπαμπάς είναι Άγγλος και η μαμά Ελληνίδα:

• Ο μπαμπάς μιλάει στο παιδί μόνο αγγλικά.

• Η μαμά μιλάει στο παιδί μόνο ελληνικά.

• Οι γονείς μεταξύ τους μπορούν να μιλούν στην κοινώς καταληπτή γλώσσα, τα αγγλικά βάσει του συγκεκριμένου παραδείγματος.

Με αυτόν τον τρόπο, το παιδί συνδέει την κάθε γλώσσα με ένα συγκεκριμένο πρόσωπο. Αυτό βοηθά τον εγκέφαλό του να χτίσει δύο ξεχωριστά γλωσσικά συστήματα μειώνοντας τις πιθανότητες σύγχυσης.

Μην παραλέιψετε να κατεβάσετε το παρακάτω pdf σχετικά με τους μύθους της διγλωσσίας και πώς καταρρίπτονται επιστημονικά:

Καταρρίπτοντας τους μύθους.pdf

Download PDF • 844KB

Case study:

Μία από τις οικογένειες με την οποία συνεργαστήκαμε σε επίπεδο συμβουλευτικής είχε το εξής γλωσσικό προφίλ:

• μητέρα: γερμανόφωνη

• πατέρας: ελληνόφωνος

• γλώσσα ευρύτερου περιβάλλοντος: αγγλικά

Ακολουθήσαμε τη μέθοδο OPOL και τα αποτελέσματα αποδείχθηκαν εξαιρετικά.

Το παιδί σήμερα χρησιμοποιεί με επάρκεια και σωστή προφορά και τις 3 γλώσσες, με τα αγγλικά και τα ελληνικά να υπερτερούν σε επίπεδο γλωσσικής ανάπτυξης

λόγω της μεγαλύτερης έκθεσης σε αυτές τις γλώσσες. Με τα αγγλικά ήρθε σε επαφή μέσω του σχολικού και κοινωνικού περιβάλλοντος από 2 ετών, ενώ από τη βρεφική ηλικία κάθε γονέας επικοινωνούσε με το παιδί σταθερά στη δική του μητρική γλώσσα.

Τι σημαίνει αυτό πρακτικά;

Η συστηματική και συνεπής έκθεση σε περισσότερες από μία γλώσσες από πολύ νωρίς μπορεί να υποστηρίξει αποτελεσματικά την ανάπτυξη της πολυγλωσσίας, όταν εφαρμόζεται με τρόπο που ταιριάζει στις ανάγκες και τις συνθήκες της κάθε οικογένειας.

Διαβάστε παρακάτω για το πώς εφάρμοσε τη μέθοδο η συγκεκριμένη οικογένεια.

Για να πετύχει η μέθοδος OPOL, χρειάζεται στρατηγική, συνέπεια αλλά και ευελιξία.

1. Μιλήστε στη μητρική σας γλώσσα

Ο κάθε γονέας πρέπει να απευθύνεται στο παιδί του στη μητρική του γλώσσα. Δηλαδή τη γλώσσα που μπορεί άνετα να εκφράσει συναισθήματα, να πει ένα παραμύθι, να τραγουδήσει ή να βάλει όρια. Αν προσπαθήσετε να μιλήσετε στο παιδί σε μια γλώσσα που δεν κατέχετε καλά, τα ερεθίσματα που θα πάρει θα είναι φτωχά σε όλα τα επίπεδα.

2. Συνέπεια

Προσπαθήστε να μην αλλάζετε γλώσσα ανάλογα με τη διάθεσή σας ή το πού βρίσκεστε. Αν ο μπαμπάς μιλάει ισπανικά, πρέπει να μιλάει ισπανικά στο παιδί, τόσο στο σπίτι, όσο και στο εξωτερικό περιβάλλον. Η σταθερότητα βοηθά το παιδί να καταλάβει ότι η γλώσσα αυτή είναι ένα μόνιμο εργαλείο επικοινωνίας με τον συγκεκριμένο γονέα.

3. Ενισχύστε τη «μειονοτική» γλώσσα

Στις περισσότερες περιπτώσεις, η μία από τις δύο γλώσσες των γονέων είναι και η επίσημη γλώσσα της χώρας (π.χ. πατέρας Άγγλος - χώρα διαμονής Αγγλία) την οποία το παιδί θα ακούει παντού: σχολείο - τηλεόραση - φίλους. Αυτή η γλώσσα θα αναπτυχθεί πολύ εύκολα. Ο γονέας που μιλάει τη δεύτερη γλώσσα (τη «μειονοτική») πρέπει να είναι ακόμα πιο συνεπής και να προσφέρει πλούσια ερεθίσματα (βιβλία, τραγούδια, παιχνίδια), καθώς αποτελεί την κύρια πηγή επαφής αυτής της γλώσσας για το παιδί.

4. Μην πιέζετε το παιδί να απαντήσει στη δική σας γλώσσα

Στα πρώτα στάδια, είναι πολύ συχνό ο γονέας που μιλάει τη μειονοτική γλώσσα να απευθύνεται στο παιδί και εκείνο να απαντά στην κυρίαρχη γλώσσα του περιβάλλοντος. Αυτό είναι απόλυτα φυσιολογικό. Το παιδί κατανοεί τι του λέτε, αλλά επιλέγει την πιο «εύκολη» γλώσσα (την κυρίαρχη γλώσσα του περιβάλλοντος), για να απαντήσει. Μην το μαλώνετε και μην αρνείστε να του απαντήσετε (γιατί έχω ακούσει και αυτές τις περιπτώσεις στις συνεδρίες μου με γονείς). Συνεχίστε να του μιλάτε στη γλώσσα σας, να επικοινωνείτε με συνέπεια μέσω αυτής τα συναισθήματά σας, στο παιχνίδι, στην επαφή και σταδιακά, με την κατάλληλη, συνεπή έκθεση, θα αρχίσει να εκφράζεται και στη γλώσσα σας.

Στο επόμενο άρθρο θα αναφερθώ στη 2η μέθοδο, ενώ θα μοιραστώ, ποια εφάρμοσα στη δική μου οικογένεια! Πατήστε το παρακάτω link και διαβάστε τους 3 πιο διαδεδομένους μύθους για τη Διγλωσσία παγκοσμίως και τις αλήθειες πίσω από αυτούς!

Καταρρίπτοντας τους μύθους.pdf

Download PDF • 844KB

Η συμβουλή μου

Η μέθοδος OPOL αποτελεί ένα εξαιρετικό εργαλείο για την υποστήριξη της διγλωσσίας/πολυγλωσσίας, αρκεί να μην εξελιχθεί σε πηγή οικογενειακού στρες και τροχοπέδη για τη φυσική επικοινωνία μέσα στην οικογένεια.

Η κατάλληλη καθοδήγηση και συμβουλευτική από ειδικό λογοθεραπευτή σε θέματα διγλωσσίας σε συνδυασμό με την αφιέρωση ουσιαστικού και ποιοτικού χρόνου με το παιδί μέσα από το παιχνίδι, το τραγούδι, την ανάγνωση βιβλίων και τις καθημερινές ρουτίνες, μπορεί να συμβάλει καθοριστικά στην επιτυχή ανάπτυξη και των δύο γλωσσών.